fbpx

Những ngày ở nơi đây, từ sớm tinh sương đến khi nắng tắt, chúng tôi mải miết rong ruổi theo các cuộc “Đi và Ngắm” (Game – Drive) qua khắp các khu bảo tồn từ Tanzania sang Kenya.

Bài dưới đây đăng trong mục Travel của tạp chí L'Officiel Vietnam số tháng 7/2018. Tôi rất hy vọng các bạn bớt chút thời gian đọc:

- Bởi Việt Nam có tên trong danh sách các nước buôn bán và sử dụng sản phẩm từ ngà voi.
- Bởi chúng ta có quá nhiều việc cần hành động để giữ gìn thế giới.
- Bởi tôi hy vọng có nhiều loài động vật, đặc biệt các bé mồ côi sẽ được yêu thương.

Vào dịp từ cuối tháng 6 đến tháng 8 hàng năm, du khách từ khắp nơi trên thế giới lại háo hức đổ về lục địa đen để thấy mình...bé nhỏ trước cuộc di cư vĩ đại của cả triệu động vật móng guốc. Cùng chung niềm khao khát được chứng kiến những điều kỳ vĩ như thế, tôi và cậu con trai 8 tuổi đã có hành trình xa nhà gần 10 ngàn cây số, bay ngang qua Ấn Độ Dương để đến với nơi muông thú hồn nhiên tụ đàn.

HÀNH TRÌNH THEO ÁNH MẶT TRỜI

Những ngày ở nơi đây, từ sớm tinh sương đến khi nắng tắt, chúng tôi mải miết rong ruổi theo các cuộc “Đi và Ngắm” (Game – Drive) qua khắp các khu bảo tồn từ Tanzania sang Kenya. Chưa khi nào trong đời, chúng tôi lại được đắm mình trong khung cảnh thiên nhiên khoáng đạt và thoả thuê chiêm ngưỡng đời sống hoang dã của nhiều chủng loài động vật đến thế. Tôi chợt nhận ra, khi chúng ta trở về bé nhỏ giữa thiên nhiên, hoàn toàn an tĩnh và bình đẳng giữa muôn loài, cũng là khi ta như được trở về với những năm tháng ấu thơ thuần khiết. Khó có nơi nào đánh thức được điều này trong mỗi người như hành trình theo ánh mặt trời ở Châu Phi.

Screen Shot 2019 09 30 at 18.13.00

Ngày cuối cùng trước khi về nước, tôi và cậu con trai ghé thăm trung tâm The David Sheldrick Wildlife Trust (DSWT) ở vườn quốc gia Nairobi - Kenya.

Được thành lập từ năm 1977 bởi gia đình nhà tự nhiên học David Sheldrick – trung tâm đảm nhiệm sứ mệnh bảo tồn động vật hoang dã và môi trường sống ở Kenya, trong đó nổi bật với mục đích cứu hộ và chăm sóc những chú voi, tê giác mồ côi phụ thuộc sữa mẹ, để chúng có thể trở về thiên nhiên khi lớn lên. DSWT cũng quản lý các đội chống săn trộm, trạm thú y di động và tổ chức các chương trình tăng cường nhận thức cộng đồng.

Gần trưa trời nắng khá gắt nhưng rất đông du khách vẫn kiên nhẫn xếp hàng ngoài cổng trung tâm đợi đến 11 giờ để được tận mắt ngắm nhìn những “em bé voi” ăn trưa. Mẹ con tôi tìm được chỗ đứng khá thuận lợi, thích thú quan sát những nhân viên chăm sóc voi trong đồng phục màu xanh lá cây khéo léo chia sữa công thức được nghiên cứu riêng cho voi vào các bình to khoảng 3 lít. Ít phút sau, qua vạt lá xanh mướt của khu vườn phía xa, những chú voi con đầu tiên bắt đầu lẫm chẫm xuất hiện. Loài voi thường ngày đi lại chậm rãi là thế mà nay chú nào chú nấy đều cố hết sức lon ton chạy. Chúng dùng vòi bú bình sữa rất điệu nghệ, loáng cái đã hết cả bình to mà vẫn dụi đầu và kéo tay người chăm sóc để xin thêm. Lần lượt từng nhóm voi con được ra bú no sữa rồi nhẩn nha tập gặm mấy cành lá tươi, nghịch bùn đất và hố nước nông ngay bên cạnh. Nếu bạn đã từng đến trường mẫu giáo vào giờ chơi thì nay bạn đang hoà vào sự náo nhiệt y hệt ở sân chơi của những bé voi ham quậy. Con trai tôi thích mê khi được vuốt ve đôi tai phe phẩy của chú voi có đôi mắt hiền lành đang khoắng thùng nước, đoạn lại cười khúc khích khi thấy cả nhóm lăn lộn chổng chân lên giữa vũng bùn.

Những bé voi đáng thương mất mẹ

Gần 200 chú voi con mồ côi ở đây đều được tìm thấy trong tình trạng cấp cứu vì khát nước, khát sữa, bị kẹt giữa giếng cạn...hay tệ hơn, bên thi thể mẹ voi đã chết do ốm đau hoặc bị bắn lấy ngà.

Voi được đánh giá là loài vật có trí thông minh cảm xúc phát triển ở bậc cao, bởi vậy nhiều bé voi đã khóc và từ chối ăn uống khi mất mẹ. Những người chăm sóc voi (phần lớn là nam giới) phải chia ca thay nhau liên tục 24/24 giờ, đóng vai mẹ voi cách 3 tiếng cho bú sữa, đắp chăn khi trời lạnh, thuốc thang khi sốt mọc răng, dẫn đi dạo, âu yếm chơi và ngủ đêm cùng... để chúng cảm nhận được tình yêu thương. Trong 3 năm đầu đời, nếu mất mẹ, voi con không có khả năng tự sống sót do chưa ăn được gì ngoài sữa, hơn nữa yếu tố gia đình đóng vai trò sống còn với chúng. Những chú voi sẽ được nuôi nấng cẩn thận, tập thích nghi dần với môi trường sống tự nhiên để khi tròn 8 đến 10 tuổi sẽ được đưa trở lại nơi chúng thực sự thuộc về. Những gì DSWT đang làm có ý nghĩa đặc biệt trong việc cứu giúp loài vật thông minh, tình cảm hiện bị sụt giảm số lượng nghiêm trọng này.

Screen Shot 2019 09 30 at 18.13.06

Screen Shot 2019 09 30 at 18.13.14

Rời khu vực cho voi ăn, nhiều du khách nán lại quầy đăng ký hỗ trợ bởi sau khi tận mắt chứng kiến và nghe các câu chuyện, mỗi người đều muốn đóng góp một chút gì đó để giữ gìn cho thế giới tương lai. Hồ sơ của từng chú voi, vài chú tê giác và cả 1 bé hươu cao cổ được lập rất chi tiết, bao gồm video, hình ảnh, thông tin về giới tính, năm sinh, quá trình tiếp nhận và nuôi dưỡng tại trung tâm. Hầu hết các bé đều được đặt tên theo địa danh khắp các cùng miền ở Kenya - nơi đội cứu hộ lần đầu phát hiện và giải cứu chúng. DSWT thiết kế nhiều chương trình để cộng đồng có thể chung tay giúp đỡ như: nhận nuôi theo từng năm, nhận mua quà tặng là các vật dụng cần thiết cho công tác cứu hộ và bảo tồn, bán đồ lưu niệm để gây quỹ. DSWT đăng ký hoạt động theo hình thức tổ chức từ thiện tại Anh, tổ chức phi lợi nhuận tại Mỹ và Kenya.

Thành viên mới của gia đình: em voi Ambo

Con trai tôi lướt theo danh sách, đọc thông tin và quyết định nhận nuôi bé voi hơn 1 tuổi Ambo – đặt tên theo khu bảo tồn Amboseli, nơi cậu được tìm thấy mắc kẹt trong 1 giếng bùn. Thủ tục nhận nuôi rất đơn giản, chúng tôi điền tên Ambo kèm thông tin cá nhân của mình vào bản đăng ký rồi nộp khoản tiền tối thiểu 50 đô la Mỹ/năm. Trung tâm gửi lại ngay phong bì đựng hồ sơ của Ambo, giấy chứng nhận nuôi voi mồ côi, quyển thông tin giới thiệu về DSWT và các hoạt động. Nhân dịp này, chúng tôi cũng nhận nuôi 1 bé voi khác giúp người bạn như món quà bất ngờ mà cô ấy tặng cho con gái.

Screen Shot 2019 09 30 at 18.13.21

Screen Shot 2019 09 30 at 18.13.58

Nếu chưa có dịp trực tiếp thăm trung tâm, bạn có thể vào Facebook hoặc Website : www.sheldrickwildlifetrust.org của DSWT, chọn mục Fostering (nhận nuôi), chuyển tiền bằng thẻ tín dụng rồi chào đón vào gia đình mình 1 hay nhiều thành viên đặc biệt. Hàng tháng trung tâm sẽ đều đặn cập nhật thông tin liên quan đến cá thể bạn nhận nuôi qua email, đồng thời thông báo về việc đóng góp nuôi năm tiếp theo nếu bạn sẵn lòng. Đặc biệt, bạn có thể nhận nuôi dưới hình thức gửi quà tặng cho ai đó. Hãy hình dung vào dịp Giáng sinh, những món quà khổng lồ siêu dễ thương này sẽ làm tan chảy trái tim người nhận và mang đến thế giới của họ ít nhiều đổi thay.

Kể từ đó, Ambo là gia đình của chúng tôi ở cách xa hơn chục ngàn km và con trai tôi bắt đầu có thói quen xem giờ Nairobi để hình dung chú voi đang làm gì. Cậu cũng quả quyết sẽ tiết kiệm tiền để gửi cho Ambo hàng năm và mơ ước quay lại Kenya chứng kiến ngày chú voi được trở về đời sống hoang dã. Vậy là bài học về trách nhiệm, sự sẻ chia và tình yêu với động vật trở nên sống động hơn bao giờ hết khi cậu bé có “em trai voi” để dõi theo và yêu thương.

Quả thực, khi bước chân lên máy bay đến Châu Phi, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng rồi trái tim chúng tôi sẽ gửi lại một phần ở nơi đó – nơi nắng gió chan hoà trên đại ngàn bao la và rất đỗi thân thương như chú voi con đang lớn lên từng ngày.

 

Thông tin thêm:
- Voi Châu Phi là động vật trên cạn lớn nhất trái đất với tuổi thọ trung bình 50-70 năm, mỗi lần mang bầu 1 con duy nhất trong 22 tháng. 
- Đầu thế kỷ 20, số lượng voi khoảng từ 3 – 5 triệu con, nay chỉ còn lại khoảng 415.000 cá thể. 
- Mỗi năm có khoảng 10.000 con voi bị chết do các nguyên nhân từ con người như: săn trộm để lấy ngà và phá huỷ môi trường sống.

Tác giả: Thuỳ Vân. Bài đăng trên tạp chí L'Officiel Vietnam số tháng 7/2018.

Photos: Van & DSWT
Mình đã liên hệ với bộ phận truyền thông của DSWT để xin phép dùng ảnh. Các bạn cực kỳ nhiệt tình và nhân ái khi còn gửi riêng cho Pip tấm hình của Ambo để in ra treo trong phòng, kèm theo những chia sẻ khiến cậu bé được động viên gấp bội.